یکی از مهمترین بخش‌های هر سازمان یا شرکتی انبار آن است. اهمیت این بخش به این دلیل است که قسمت بزرگی از دارایی‌های هر شرکت درون انبار آن قرار دارد. به همین دلیل باید موجودی کالاها در انبار به شکل مناسبی نگهداری شوند. بنابراین اولین قدم این است که بدانید انبارداری چیست و اطلاعات لازم در این زمینه را کسب نمایید. این فرایند سخت و هزینه‌بر اهمیت بسیاری دارد و امروزه سازمان‌ها در تلاش هستند که هزینه‌های مربوط به انبارداری را کاهش داده و سود و کارایی را افزایش دهند. در این مقاله به اینکه انبارداری چیست، می‌پردازیم و اهداف و وظایف آن را شرح می‌دهیم؛ با ما تا پایان مقاله همراه باشید.
اگر قصد اجاره انبار را دارید، برای استفاده از خدمات اجاره انبار در تهران، با شماره ۰۹۱۲۸۹۰۲۴۳۱ تماس بگیرید.
انبارداری چیست؟
یکی از اجزای پر اهمیت فرایند لجستیک، انبارداری است که اقدامات گوناگونی مانند مدیریت تامین در سازمان‌ها، سازماندهی جریان ورودی و خروجی کالاها و محصولات سازمان را در بر می‌گیرد. به بیانی ساده‌تر، انبارداری شامل فرایند ذخیره کردن محصولات یا کالاهای یک کسب و کار درون تاسیسات یا انبار ذخیره‌سازی، قبل از به فروش رسیدن یا توزیع شدن است. فرایند انبارداری موجب دخیره سازی محصولات به شکل ایمن شده و امکان حفاظت، ردیابی موقعیت و مکان کالاها، هنگام رسیدن آن، مدت زمانی که کالا در انبار حضور دارد و میزان موجودی آن را مهیا می‌کند.
تاریخچه انبارداری
برای اینکه بدانیم انبارداری چیست، باید با تاریخچه این فرایند آشنا شویم. تمدن‌های اولیه برای حفظ بقا و ذخیره سازی مواد غذایی اضافی برای مصرف در فصل زمستان یا مقابله با قحطی‌های دوره‌ای از انبار استفاده می‌کردند. در حدود ۲۲۰۰ سال قبل، رومی‌ها انبارهای بزرگی را به منظور ذخیره سازی غذا، غلات، پوشاک و… در جوار رودخانه تیبر احداث کرده بودند. احداث این انبارهای وسیع در نزدیکی رودخانه تیبر با هدف خاصی انجام شده بود، زیرا کشتی‌های رومی زمانی که همراه با غنائم فراوان خود به کشور باز می‌گشتند، می‌توانستند بار خود را به صورت مستقیم از کشتی خارج کرده و درون این انبارها جای دهند.
در بریتانیا، واژه انبار قدمتی طولانی دارد و به دهه ۱۳۰۰ میلادی بازمی‌گردد. در آن زمان از انبارها به عنوان یک اتاق در جهت نگهداری اقلامی مثل ظروف سرامیک و شیشه‌ای استفاده می‌شد. در قرن‌های بعدی، هنگامی که انگلستان دامنه حکومت خود را گسترش می‌داد، انبارها در همه جهان توسعه یافتند.
همچنین در اواخر دهه ۱۷۰۰ و همزمان با انقلاب صنعتی، هنگامی که ایده انبارداری تبدیل به یک امر متداول در کسب و کارها شد، واژه انبار معنی گسترده‌تری گرفت و در قالب فعل هم به کار می‌رفت، مانند: جعبه ظروف را انبار کن!
هنگامی که ماشین بخار و ماشین‌های نساجی اختراع شدند، تولید انبوه کالاها در کارخانه‌ها با شدت بیشتری انجام گرفت. این موضوع باعث احساس نیاز به افزایش ظرفیت انبارهای ذخیره سازی کالاهای تولیدی را قبل از توزیع در داخل کشورها یا صادرات به سایر کشورها شد. در طول جنگ جهانی دوم نیز، با ورود لیفتراک‌های بالابر و سایر تجهیزات به انبارها، ارتفاع قفسه‌های انبار تا ۳۰ فوت افزایش پیدا کردند.
در طول تاریخ و از گذشته تا کنون، سیستم‌های انبارداری رشد مداوم داشته‌اند، به طوری که امروزه از انبارهای ساده و محلی در قرون وسطی به انبارهای چند میلیون دلاری رسیده‌ایم. علت اصلی این گسترش و توسعه انبارداری، افزایش دو برابری موجودی‌های تجاری در حدود سال‌های ۱۹۶۲ و ۱۹۷۲ و همچنین سه برابر شدن این ارزش در سال‌های ۱۹۷۲ و ۱۹۸۲ می‌باشد. از اواخر دهه ۱۹۸۰ هم شاهد منسوخ شدن کاربرد سیستم‌های AS/RS در انبارها هستیم؛ به طوری که تمرکز کسب و کارها بیشتر بر کاهش موجودی کالاها در انبار و تولید دسته‌ای کوچک و تحویل در زمان درست قرار گرفت.
مطلب پیشنهادی: اصول انبارداری حرفه ای
انواع انبار
پس از یافتن پاسخ این سوال که انبارداری چیست، شاید این سوال برای شما ایجاد شود که انواع انبار کدامند؟ در پاسخ میتوان گفت انبارها دارای انواع مختلفی هستند که در ادامه مطلب به معرفی آن‌ها پرداخته و توضیحاتی را در رابطه با هر کدام بیان می‌کنیم:
انبارهای مواد خام و اجزا
این گروه از انبارها برای نگهداری از مواد خام به کار می‌روند و در فرایند هدایت مواد خام از انبار به فرآیند تولید یا مونتاژ نقش دارند.
انبارهای در جریان فرایند کار
در این نوع انبارها، کالاها و ماژول‌های نیمه تکمیل شده در نقاط گوناگون درون خط تولید یا خطوط مونتاژ ذخیره سازی می‌شوند.
انبارهای کالاهای نهایی
به طور معمول این گروه از انبارها از موجودی کالاها در جهت متعادل ساختن تغییرات بین برنامه‌های تولید و تقاضا نگهداری می‌کنند. انبارهای کالاهای نهایی در نزدیکی کارخانه تولید قرار گرفته‌اند.
انبار توزیع و مراکز توزیع
انبارهای توزیع ، مسئول جمع آوری محصولات از نقاط تولیدی گوناگون به منظور ارسال ترکیبی به مشتریان هستند. به طور معمول این انبارها در پایگاه مشتریان یا محل تولید قرار گرفته‌اند.
انبارها و مراکز انجام سفارش
این نوع انبارها کار دریافت سفارش‌های کوچک و بسته‌بندی و ارسال آن برای مصرف کنندگان فردی را برعهده دارند.
انبارهای محلی
انبارهای محلی در جهت پاسخگویی به تقاضای مشتریان تاسیس می‌شوند. روند کار به این صورت است که کالاها به صورت تکی از این انبارها انتخاب و به شکل روزانه برای مشتری‌ها فرستاده می‌شوند.
انبارهای خدمات ارزش افزوده
در انبارهای خدمات ارزش افزوده اقدامات اصلی مربوط به سفارشی سازی محصولات مثل بسته بندی، لیبل گذاری، نشانه گذاری، قیمت گذاری و پردازش کالاهای برگشتی انجام می‌گیرد.
انواع موجودی انبار
پس از پاسخ به این سوال که انبارداری چیست و انواع آن کدامند، شما را با انواع موجودی انبار آشنا می‌کنیم. از انواع کالاهای موجود در انبار میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مواد اولیه یا مواد خام که از آن‌ها برای تولید کالا بهره‌گیری می‌شود.
- مواد و لوازم مصرفی مثل انواع کاغذ، قلم یا وسایل مربوط به بسته بندی که به صورت غیرمستقیم در فرایند تولید کالاها استفاده شده و یا برای خدمات جانبی به کار می‌روند.
- آن دسته از مواد و لوازم در فرایند ساخت که دستخوش تغییرات اولیه شده‌اند ولی هنوز به طور کامل ساخته نشده‌اند.
- کالاهایی که به طور کامل ساخته شده و آماده عرضه شدن به بازار هستند.
- اجناسی که برای فروش خریداری شده‌اند و بدون اینکه تغییری بر روی آن‌ها صورت بگیرد، به صورت موقت در انبار نگهداری می‌شوند وبرای فروش روانه بازار می‌شوند.
اهداف و وظایف انبارها
مهمترین اهداف و وظایفی که انبارها دنبال می‌کنند عبارتند از:
- نگهداری کردن از کالاهای مورد نیاز به شکل مناسب و انجام برنامه ریزی برای فرایند انبارداری
- انجام همکاری برای تامین کالاها و انجام کنترل و دریافت اقلام خریداری شده
- نگهداری از کالاها به صورت صحیح و ایمن و سرعت بخشیدن به تحویل آن‌ها مطابق سیستم انبارداری
- به کار بستن قوانین و دستوالعمل‌های سازمان در سیستم انبارداری به منظور افزایش بهره وری مالی سازمان
فرآیندها و مراحل انبارداری
فرآیندهای انبارداری شامل مجموعه عملیاتی هستند که در تمامی انبارها از مراحل اولیه تا انتهایی و عرضه کالا انجام می‌شوند. این فرانیدها عبارتند از:
پذیرش کالا
ورود کالا به انبار نیاز به مجوزهای خاصی دارد که صدور آن توسط صاحبان کالا یا شرکت‌های حمل و نقل و با توجه به قوانین و مقررات موجود، انجام می‌شود. این مجوزها شامل مدارک مربوطه به درخواست تحویل کالا به انبار است. مرحله ورود کالا به انبار باید تحت کنترل نگهبانی انجام شده و پس از آن کالا وارد محوطه شده و مورد پذیرش قرار گیرد. درون محوطه، افراد مسئول انبار با در نظر گرفتن اظهارنامه، کالاها را از نظر شکل و تعداد مورد بررسی قرار می‌دهند و اگر با مغایرتی مواجه شوند، با تنظیم صورت جلسه‌ای، اطلاعات را ارائه می‌دهند. در این صورت، کالاها دسته بندی شده و به انبار مناسب ارسال می‌گردند.
جاگذاری و جابجایی کالا
پس از مرحله ورود کالا، با در نظر گرفتن استانداردهای انبارداری در مورد چگونگی ذخیره سازی کالا، مکان مناسب برای هر کالا مشخص شده و محل قرارگیری کالا در اسناد و سامانه مدیریت انبار ثبت می‌گردد.
درخواست خروج کالا
چنان‌چه درخواست برای خروج کالا از انبار صورت بگیرد، باید مراحل آن مطابق دستورالعمل انجام شده و در نهایت با در نظر گرفتن رسید دریافت شده در مرحله تحویل کالا، انباردار مسئولیت جمع‌آوری کالا از انبار و انتقال به نقطه تحویل را برعهده دارد.
بسته بندی و تحویل کالا
پس از اینکه مجوز خروج کالا صادر شد، کالا بارگیری می‌شود. چنان‌چه صاحب کالا تقاضای بسته‌بندی کالای خود را داشته باشد، کالا قبل از بارگیری شدن، بسته‌بندی خواهد شد. اگر نیاز باشد، فهرستی شامل کالاهای بارگیری شده و فاکتور حاوی اطلاعات آن و… تهیه شده و ارائه می‌گردد.
پیشنهادی: اطلاع از قیمت و شرایط اجاره انبار کانتینری
علل نگهداری موجودی‌ها در انبارداری چیست؟
اصولاً نگهداری موجودی‌های بیشتر یا کمتر از حد نیاز در انبار، به صرف انرژی و هزینه زیادی نیاز دارد، اما علل زیر این هزینه را توجیه کرده و ضرورت ایت امر را نشان می‌دهد:.
- نگهداری کالاها در انبار برای تامین مواد اولیه درمواقعی که امکان دسترسی سریع بع کالا در بازار وجود ندارد.
- امکان برنامه‌ریزی برای زمان تحویل، نحوه حمل و نقل و… با توجه به موجودی‌ها
- بهره‌گیری از تخفیف‌ها برای خرید کلی و عمده انواع مواد و کالا
- پیشگیری از کمبود و فقدان کالاها و هزینه‌های مربوط به آن
- پیشگیری از توقف عملیات و ضررهای ناشی از آن
- پیشگیری از ضرر و زیان حاصل از روند افزایش قیمت مواد و کالا
مشکلات رایج در انبارداری چیست؟
شاید تا اینجا به دغدغه شما در مورد اینکه انبارداری چیست و فرایند آن چگونه انجام می‌شود، پاسخ داده باشیم، اما باید بدانید که این فرایند نیز با برخی مشکلات همراه است، که از آن مشکلات میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- عدم استفاده صحیح از فضای انبار و نحوه چیدمان اجناس به صورت نادرست
- عدم آگاهی از محل موجودی کالا و ردیابی کالاها به طوری که از آن کالا بی‌اطلاع باشید.
- نادرست بودن موجودی کالا
- خطا در مرحله کنترل کیفیت کالاها
- نوسانات تقاضا در بازار که می‌تواند خارج از کنترل باشد.
- فهرست نادرست از محصولات موجود در انبار
- محصولات آسیب دیده
- و…
پیشنهادی: انبار وسایل منزل
آنچه در این مقاله گفته شد
شاید در نگاه اول انبارداری شغل ساده‌ای به نظر بیاید، اما همواره مشکلات و چالش‌های مربوط به خود را دارد. دلیل این لمر آن است که انبارداری دارای نقش اساسی در یک شرکت است و اهمیت فراوانی دارد. در این مقاله از انبار سنتر به اینکه انبارداری چیست و هر آنچه که باید در خصوص آن بدانید، پرداختیم. مدیریت صحیح و بهینه انبار باعث افزایش بهره‌وری شده و هزینه‌ها را کاهش می‌دهد. همچنین با استفاده از برنامه صحیح برای مدیریت کردن کالاها از مرحله پذیرش تا بسته بندی و تحویل کالا میتوان این فرایند را به بهترین نحو انجام داد.
سوالات رایج شما درباره انبارداری
مراحل انبار داری شامل پذیرش کالا، جایگذاری و جابجایی کالا، درخواست خروج کالا و بسته بندی و تحویل کالا می‌باشد.
با قرار دادن محصولات دارای تقاضای زیاد در قسمتهای جلویی انبار، میتوان موجب کاهش اثرات منفی تقاضای فصلی شد.مراحل انبارداری چیست؟
برای رفع مشکل نوسانات تقاضا چه میتوان کرد؟
بدون دیدگاه